Wil je als leider of als MT je invloed vergroten?
De verandering begint altijd bij het zien, snappen en bijsturen van het eigen gedrag.

Pas als je eigen blinde vlekken en groeven duidelijk zijn, kun je andere keuzes maken.
Leiderschap is dan een onderzoek én een experiment.

“Het leven kan alleen achterwaarts worden begrepen, maar het moet voorwaarts worden geleefd”, stelde de Deense filosoof Søren Kierkegaard.

Iets waar ik heilig in geloof en dat ik in mijn leiderschapsbegeleiding vertaal naar: naar achteren analyseren, naar voren experimenteren.

Eerst terugkijken

Op papier is leiderschap overzichtelijk: je bepaalt de koers, communiceert helder, stuurt bij waar nodig en maakt zo impact. Maar de realiteit is een stuk weerbarstiger.

Leiderschap zit in alles wat je dagelijks doet.

In de keuzes die je maakt of uit de weg gaat; in wat je zegt of niet zegt; in wat je aanpakt of vermijdt; en in wat je doet of juist laat.
En net als ieder ander, hebben ook leiders hun vaste groeven, blinde vlekken en valkuilen.

De beste manier om dat zichtbaar te maken, is wat mij betreft om dat samen te onderzoeken.

Vragen en doorvragen is daarvoor wat mij betreft de beste manier.

• Wat maakt dat je dit steeds zo doet?
• Wat probeer je te voorkomen?
• Wat houd je in stand, bewust of onbewust?

Ik vraag net zo lang door totdat gevoeld wordt dat het echt over de kern gaat, of dat er nog iets onder ligt.
Doorvragen waar nodig met begrip van de context.
Welke uitdagingen en ambities spelen er, wat zit er in het tapijt, hoe is de cultuur, wat is het bestaansrecht, wat speelt er in de onderstroom?

Dan experimenteren

Als je die analyse achterwaarts maakt, kun je beginnen met ander gedrag.

Maar dat is geen quick fix.

Ingesleten gedrag is oud gedrag. Ooit ontstaan, vaak al generaties voor je, om je staande te houden.
Het diende je, het werd een overlevingsstrategie en gaat inmiddels gedachtenloos.

Veranderen vraagt dan ook om doelbewust experimenteren.
Bijvoorbeeld: de verleiding weerstaan om die ene operationele taak op je te nemen. Maak deze week een andere keuze. Wat gebeurt er, wat voel je, en hoe zijn de reacties? Wat vertelt je dit?

Doe het volgende week weer, maar dan bijvoorbeeld iets groter of op een ander vlak. Dat lijkt simpel, maar vraagt om continu bewustzijn van je eigen handelen.
En dan: herhalen, herhalen, herhalen. Het is immers geen kunstje, maar het aanleggen van nieuwe sporen.

Minder doen, meer zijn

Wat ik steeds weer zie, en zelf ook ervaar, is hoe sterk het overlevingsmechanisme, het gedrag dat je vroeger aannam om gezien, geliefd en begrepen te worden, doorwerkt in het volwassen leven. Ook bij rationele, zelfverzekerde, zelfreflectieve leiders.

De behoefte om gezien, geliefd en begrepen te worden is universeel, maar ligt vaak verstopt achter allerlei camouflages.

Dat vraagt vragen stellen, uitdagen, dieper durven gaan, spiegelen en benoemen, ook, juist, als het oncomfortabel is.

Dat is allerminst zweverig, want het gaat telkens om het dagelijkse handelen en de dagelijkse keuzes, in de context van de eigen werkomgeving.
Dus daar waar leiders hun teams aansturen en hun plek in het MT invullen, met alles wat daarbij komt kijken.

Wie bereid is achterwaarts te begrijpen, kan vooruit andere keuzes maken.